Nederland is een waterland. We leven met water. We gebruiken het water. We begeleiden het water. We spelen met water. We houden van water. We werken aan water. Wij zijn Waterschap Veluwe.
Nederland is een waterland. We leven met water. We gebruiken het water. We begeleiden het water. We spelen met water. We houden van water. We werken aan water. Wij zijn Waterschap Veluwe.
Water is van levensbelang. We bestaan als mens voor ongeveer 70% uit water. Zuiver en schoon water is een basisbehoefte voor ons en de natuur om ons heen. Omgaan met water is dan ook 'onze tweede natuur'.
We nemen even een monster. De keerklep moet open. En nu laten we het waterpeil zakken. Zo we maken een stevige kader. Oh, onze beek is dichtgeslib. We moeten ‘m uitgraven.
Waterschap Veluwe beheert het water in een gebied van Hattem tot aan Spankeren en van Oldebroek tot aan Putten. Met bijna een half miljoen inwoners en duizenden bedrijven.
Op de Veluwe hebben we zacht water, met weinig kalk. Ideaal voor wasserijen en voor de papierindustrie. Sprengen zorgden voor de aandrijving van watermolens.
Waterwegen waren lange tijd het belangrijkste transportkanaal. Al eeuwen proberen we het water in goede banen te leiden. Met vallen en opstaan trouwens. Waterbeheer is een vak apart.
We hebben drie kerntaken.
We zuiveren het rioolwater. Aan dat zuiveren besteden we circa 60% van ons budget. We zorgen voor veilige dijken en kaden. En beheren het ondiepe grondwater. Werken aan de juiste hoeveelheid water en goede waterpeilen bij beken, sloten en weteringen.
In de waterwereld hangt alles met elkaar samen. De riolen komen uit bij de zuiveringsinstallatie, het gezuiverde water gaat weer de natuur in; beken en sprengen monden uit in kanalen en rivieren. En ook de grondwaterstand hangt hiermee samen.
Wie besluit nou welke projecten het Waterschap uitvoert? Welke prioriteiten worden gesteld? En wat verantwoorde uitgaven zijn voor al dat werk? Het algemeen bestuur beslist over de koers van het waterschap. In het bestuur zitten vertegenwoordigers uit alle sectoren van de maatschappij.
En wie staat er aan het hoofd van een waterschap? Oh ja, dat is de dijkgraaf. Hij is net hoog bezoek uit Den Haag aan het rondleiden. Ze openen vandaag een innovatieve installatie op de rioolwaterzuivering in Harderwijk.
Hij vormt, samen met de heemraden, het dagelijks bestuur. De dijkgraaf is eigenlijk ‘de burgemeester’ van het waterschap, en de heemraden zijn te vergelijken met wethouders. Samen zijn zij verantwoordelijk voor de uitvoering van de plannen van het waterschap. Hun werk wordt gecontroleerd door het algemeen bestuur, net zoals de gemeenteraad dat doet in uw gemeente.
Besluiten is één, uitvoeren twee. Wie zorgt daar eigenlijk voor?
Tuurlijk, dat zijn medewerkers van het waterschap!
Onze eerste kerntaak is waterzuivering. Waterschap Veluwe beheert acht rioolwaterzuiveringsinstallaties; de kleinere in Terwolde, Brummen, Epe, Heerde en Hattem. De grotere in Harderwijk, Elburg en Apeldoorn.
We zuiveren elke dag 157.000 kubieke meter water. Dat zijn dagelijks 63 olympische zwembaden vol. Via het rioleringsstelsel komt al dat vuile water naar de zuivering. Het meeste komt van huishoudens, de rest van bedrijven. Met de juiste bacteriën halen we de belangrijkste vervuilers - nitraat en fosfaat - uit het water. Onze zuiveringsinstallaties zorgen ervoor dat het rioolwater weer schoon terug gaat naar de natuur.
Stelt u zich eens voor dat de rioolwaterzuiveringsinstallaties er niet waren. Dan zouden we niet meer kunnen leven in Nederland, omdat het vieze water van 16 miljoen mensen en heel veel bedrijven in sloten en rivieren terecht komt. Gelukkig maar dat we de zuiveringsinstallaties hebben. Helpt u een handje mee door milieuvriendelijk wasmiddel te gebruiken, geen verf uit te spoelen met water en geen olie of vet door de wc te spoelen? Niet alleen het waterschap, ook de natuur zal u dankbaar zijn. En alle andere gebruikers, zoals bijvoorbeeld de papierindustrie.
Onze tweede kerntaak is beheer van het watersysteem; zorg voor het hele samenspel van sloten, beken, sprengen en weteringen. We houden die watergangen schoon; bewaken hun loop en we zorgen voor het peilbeheer. Het water mag niet te hoog staan en niet te laag; zo vraagt landbouw een ander grondwaterpeil dan natuur.
Ook bewaken de kwaliteit van het oppervlaktewater. In bijvoorbeeld zwemplassen. Zo, dekseltje erop, deze kan naar het laboratorium.
De klimaatverandering stelt het waterschap voor nieuwe uitdagingen. Langere periodes van droogte worden afgewisseld met heviger neerslag. Droogte en oppompen van water voor drinkwater en industrie leiden tot lagere waterstanden en droogvallende beken. De overlast van teveel neerslag probeert het waterschap tegen te gaan door beddingen te verbreden en retenties aan te leggen. Zo kunnen we bij deze beek tijdelijk extra water vasthouden. De natuur profiteert daar ook van.
Onze derde kerntaak is de waterveiligheid. De negen hoofdgemalen, onder andere bij Terwolde, Wapenveld, en Hattem zorgen voor het afvoeren van het teveel aan water naar de IJssel of de Randmeren.
Het waterschap zorgt voor veilige dijken. Door de klimaatverandering is dat meer dan ooit nodig. Waterschap Veluwe werkt mee aan Ruimte voor de Rivier, een landelijk programma om neerslagpieken veilig en snel af te voeren. Daarvoor zijn aanpassingen aan uiterwaarden en dijken langs de IJssel noodzakelijk.
Als overheid stelt het waterschap eigen regels in de keur. Die regels beschermen het water, de dijken en waterwegen.
We hebben ook een controleverplichting. Onze opsporingsmensen zijn dagelijks op pad om te controleren of de regels worden nageleefd. Omdat schoon water een noodzaak is, voor ons allemaal, is het belangrijk om die regels te handhaven. Zoals hier, bij een hypermoderne palingkwekerij. En we adviseren: wat kan er, en wat niet.
We zijn weer in Apeldoorn, bij het algemeen bestuur. Ze vergaderen elke twee maanden. Hier worden de knopen doorgehakt over het beleid van het waterschap.
U, als burger, kunt daar bij zijn, de vergaderingen zijn openbaar. En, u kunt inspreken of bijvoorbeeld een burgerinitiatief organiseren, als u het bestuur wilt vertellen over uw visie op het waterbeheer. Dat kan ook in het veld, midden in de praktijk. We betrekken geïnteresseerden graag bij onze projecten.
Bij deze botanische tuin moest het waterschap heel voorzichtig te werk gaan om geen zeldzame planten te beschadigen. Dit gebeurde in nauw overleg met de beheerders van de heemtuin. Water en woonomgeving zijn van ons allemaal; daarom werken we samen. Met gemeenten, provincie en Rijk, met belangenorganisaties, buurtverenigingen en particulieren.
We zijn zorgvuldig met ons cultuurhistorisch erfgoed. Prachtige, karakteristieke gebouwen, installaties en landschapselementen als sprengen, die zijn het waard zijn om te behouden.
Het oude behouden, het nieuwe verbeteren. Zoals hier bij de zuivering in Epe. We gebruiken als eerste in Nederland een nieuwe zuiveringstechniek. Daarbij bezinkt het slib veel sneller, waardoor het proces minder energie kost en minder ruimte in beslag neemt.
Nog een voorbeeld: In Apeldoorn zetten we in de zuiveringsinstallatie organisch afval van bedrijven om in biogas en warmte. De rioolwaterzuivering wordt een energiefabriek. De warmte uit de zuivering gaat via de installaties van Essent naar deze nieuwe woonwijk in Apeldoorn. Deze woningen hebben helemaal geen gasaansluiting. Wel warm water in de meterkast. Zo zijn het heerlijk comfortabele, warme woningen.
Oh, een nota. Tja, de waterschapsbelasting. Hiervan wordt ons werk betaald. Tricijn doet de inning, zij sturen u de rekening.
U kunt elke vier jaar stemmen om het bestuur van het waterschap te kiezen. Zo bepaalt u dus mee wat het waterschap doet. Het stemmen gaat per post. Heel makkelijk. Zo werkt de democratie. We beslissen samen hoe we met ons water om gaan; en hoe onze toekomst eruit ziet.
En natuurlijk doen we ook aan educatie, natuurlijk dat hoort er natuurlijk ook bij.
U heeft in deze film gezien wat Waterschap Veluwe voor u doet. Zodat u prettig kunt wonen, werken en recreëren. En van het schone water kunt genieten, niet te vergeten.
