Door bevolkingsgroei lozen steeds meer mensen hun rioolwater op de riolering. Daardoor komt er in de toekomst meer rioolwater naar de rioolwaterzuiveringsinstallaties toe. Gevolg hiervan is dat de hoeveelheid fosfaat in bijvoorbeeld het Veluwemeer bij Harderwijk toeneemt. Dit is niet wenselijk omdat fosfaat een belangrijke voedingsbron is voor algen. Om te zorgen dat deze algen geen kans krijgen zich te ontwikkelen, moet er meer fosfaat uit het water gehaald worden. In het kader van maatregelen uit het Integrale Inrichtingenplan Veluwe Randmeren bouwde Waterschap Veluwe op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Harderwijk een nabehandelingsinstallatie: Automatic Backwash Filter (ABWF), ook wel de vierde trap genoemd. De maatregelen dienen ter verbetering van het milieu, de natuur en recreatie. De innovatieve installatie, voornamelijk bestaand uit een zandfilter, zorgt er voor dat het gezuiverde water dat de installatie verlaat, 75% minder fosfor bezit. Dit resulteert in schoner, helderder water met meer variatie aan planten en dieren.
Met de bouw van het ABWF zijn tevens voorzieningen getroffen om de nieuwe installatie in te passen in het al bestaande zuiveringsproces. Hieronder valt eveneens de bouw van een extra nabezinktank plus aanpassing en uitbreiding aan het bestaande verdeel- en leidingwerk.
Het ABWF is een cellenfilter, dat bestaat uit twee filters met een wateroppervlak van elk 180 m². De dubbellaagse uitvoering is voorzien van luchtspoeling, waterspoeling en een beweegbare brug. De twee maal 43 cellen worden beurtelings gespoeld. De luchtspoeling biedt flexibiliteit voor mogelijk in de toekomst aangescherpte effluenteisen. Voordat het gezuiverde rioolwater de rioolwaterzuiveringsinstallatie verlaat, wordt het vanuit de aanvoerleiding via twee zijwaartse aanvoergoten verdeeld over de afzonderlijke filtercellen. Om het fosfaat goed te verwijderen wordt een dosering van metaalzouten aan de oploop van het ABWF toegepast. Hierdoor vormen zich vlokken die het opgeloste fosfaat binden. Tijdens transport en verdeling vanuit de aanvoergoten is het zaak zeker te zijn van de juiste vlokvormcondities. Daarom wordt het water door gekalibreerde openingen in het filter geleid. In het ABWF worden de vlokken uit het water gefilterd. Als er voldoende slibvlokken zijn afgevangen worden de cellen één voor één in opwaartse richting (schoon)teruggespoeld. Dit spoelwater wordt teruggevoerd naar de actiefslibtank. De filtercellen worden neerwaarts doorstroomd. Het fosfaatarme filtraat wordt verzameld in de filtraatgoot en wordt afgevoerd naar het Veluwemeer dat nog schoner wordt.
