In de zoektocht naar oplossingen voor het probleem van erfafspoelwater voerden diverse waterschappen met ondernemers de afgelopen jaren proefprojecten uit. Daaruit blijkt dat aanpassingen op het erf in combinatie met zuiveringsvoorzieningen (zoals agrowadi's en bezink- en cascadesloten) in theorie effectief en praktisch kunnen zijn.
Maar niet op elk bedrijf kan de bestaande erfsituatie zomaar worden aangepast. Hiemee zijn forse investeringen gemoeid. Vaak is scheiding van afvalwater en hemelwater alleen mogelijk door compartimentering en herinrichting van het erf. Deze ‘nageschakelde voorzieningen' zijn alleen effectief als voldoende preventieve (bron)maatregelen zijn toegepast, in combinatie met een volledige scheiding tussen afvalwater en schoon hemelwater op het verharde erf. Vooral perssappen en percolaat verstoren de biologie. Hierdoor gaat de bacteriewerking verloren en vindt geen zuivering meer plaats.
De landelijke werkgroep erfafspoeling van de Unie van Waterschappen concludeert daarom dat nageschakelde voorzieningen in bepaalde situaties een oplossing kunnen bieden, maar niet dé oplossing zijn. Al zien veehouderijbedrijven er nog zo schoon uit en troffen zij de nodige maatregelen en voorzieningen, dan nog is de milieubelasting vaak erg hoog. Alleen als we dit probleem gezamenlijk oplossen, is er maximale zekerheid dat verontreiniging van het oppervlaktewater en de bodem wordt voorkomen. Meer info via STOWA: resultaten van de werkgroep Erfafspoeling.
Ook de veehouder zelf vindt het vrijkomen van perssappen uit de snijmaïskuil onacceptabel. Er gaat immers voederwaarde verloren. Lukt het de perssappen in de kuil te houden, dan verdwijnt een belangrijke vervuilingsbron voor oppervlaktewater en bodem: voorkomen is beter dan genezen!
Er is dus behoefte aan een adequate methode om perssappen in de kuil te houden. Met zo'n methode mogen we spreken van een echte bronaanpak. Bij een van de deelnemers aan het project Boeren voor Schoon Water is bij het inkuilen van de maïs in oktober 2011 daarom een absorberende onderlaag aangebracht onderin de kuil. Meer informatie: precieze onderzoeksopzet en foto's van de uitvoering. Daar staat een fotoreportage van de werkwijze bij het inkuilen met een onderlaag.
In 2010 deed Broos Water B.V. literatuuronderzoek. Aansluitend daarop bouwden studenten van de Christelijke Agrarische Hogeschool Dronten een proefopstelling met minikuilen met snijmaìs. Uit de test bleek dat met name droge producten met een holle structuur zoals koolzaadstro een hoog absorberend vermogen hebben. Bijna twee keer het eigen gewicht aan vocht kan worden opgenomen.
In 2011 en 2012 krijgt het project een vervolg in de praktijk. In opdracht van dertien waterschappen worden op dertien agrarische bedrijven binnen deze waterschappen snijmaïs ingekuild met stro als onderlaag. Doel is om te laten zien dat deze inkuilmethode werkt om perssappen in de kuil te houden. Het project wordt financieel mede ondersteund door Fondsen LTO Noord. Broos Water en genoemde studenten voeren het project uit. Vooraf aan het inkuilen wordt de onderlaag in de voeropslag aangebracht. Tijdens het inkuilen worden zowel in de onderlaag als in de snijmaïs netzakken aangebracht. Bij het in- en uitkuilen wordt hiervan het gewicht, het droge stofgehalte en de voederwaarde van de zakken bepaald zodat de sapstromen gevolgd kunnen worden. Op deze manier kan worden aangetoond dat de voerderwaarde behouden blijft en perssappen geabsorbeerd worden. In het voorjaar van 2012 worden de resultaten bekend.
