Op deze pagina vindt u een aantal veelgestelde vragen. Door op de vraag te klikken komt u bij de beantwoording door het projectteam.
Minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat heeft de voorkeursalternatief voor de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld vastgesteld. Met deze zogeheten
SNIP2a-beslissing stemt hij in met de voorkeursvariant die eerder door de stuurgroep Veessen-Wapenveld is aangedragen. Dat betekent dat de hoogwatergeul een geul wordt waarin landbouw de voornaamste functie blijft, met een overstromingsfrequentie van gemiddeld eens per mensenleven.
De minister voegt aan zijn beslissing nog wel een aanvullende opdracht toe tot kwaliteitsverbetering, besparing en versnelling van het project.
De voorkeursvariant is nu op rijksniveau vastgesteld als uitgangspunt voor de verdere uitwerking en detaillering. De minister geeft in zijn beslissing ook al aan in welke richting mogelijke oplossingen gezocht moeten worden. Met name de wijze van grondverzet in de uitvoeringsfase kan een grote besparing en tijdwinst opleveren. Ook schrapt de minister het idee van drie bedrijven op buitendijkse terpen in het stroomgebied van de hoogwatergeul. In navolging van het voorstel van de provincie Gelderland, wil de minister deze nieuwe bedrijven nu binnendijks situeren, aan de rand van de geul. Een binnendijkse ligging van de bedrijven levert minder belemmeringen op voor de bedrijfsvoering, is goedkoper en kan goed gecombineerd worden met een huiskavel in de hoogwatergeul.
Nee. Wel moet de technische uitvoering van de inlaat eenvoudiger worden en daardoor wordt deze ook betrouwbaarder in beheer en gebruik. Een bijkomend voordeel is waarschijnlijk een kleine kostenbesparing. De projectorganisatie zal de komende maanden mogelijke uitwerkingen hiervan onderzoeken. Vast staat al wel dat dergelijke aanpassingen niet leiden tot wijziging van de overstromingsfrequentie van eens per mensenleven. Ook zal de inlaat hierdoor niet breder worden, mogelijk wel iets smaller.
Na de zomer zal de projectorganisatie aan de minster rapporteren welke inlaat de voorkeur krijgt en welke besparings- en versnellingsopties de projectorganisatie ziet.
Nee, deze besparing wanneer de dijken smaller worden gaat niet ten koste gaat van de veiligheid. In Nederland is nauwkeurig voorgeschreven aan welke eisen dijken moeten voldoen. De dijken rond de hoogwatergeul voldoen daar uiteraard ook aan.
Het aankopen en aanvoeren van grond om de dijken mee te bouwen, blijkt aanzienlijk goedkoper te kunnen. Dit omdat er in de nabije omgeving ruimschoots grond voorradig is. Dit tegen lagere prijzen dan ingecalculeerd was. Ook worden de boerderijen in plaats van buitendijks (volledig op dijkhoogte), nu binnendijks en iets lager aangelegd (maar niet zo laag dat je vanuit een boerderij niet meer over de dijk kunt kijken). Hierdoor worden ook aardig wat kosten bespaard.
We lopen nu achter op de oorspronkelijke planning. Daarom werd in de herfst van 2010 een rapport opgeleverd waarin de mogelijke besparingen en tijdwinst verder zijn uitgewerkt. Die tijd kan worden ingehaald door de werkzaamheden al te starten voordat we alle grond hebben aangekocht. Ook zouden kan de uitvoering versneld worden door dijken gelijktijdig aan te leggen.
Er is mogelijk meer overlast voor de omwonenden of het kost meer geld. Bij de afweging hierover wordt ook de klankbordgroep betrokken. Over zaken als bereikbaarheid en verkeersveiligheid in het gebied ten tijde van de uitvoering, wil de projectorganisatie graag een goede afstemming en informatievoorziening voor de omwonenden.
De bodemonderzoeken moeten aantonen dat de ondergrond voldoende draagkracht heeft om de dijken hier aan te kunnen leggen. Daarom wordt er gekeken naar de soorten bodem, zodat duidelijk wordt hoe de dijken gebouwd moeten worden. Ook moeten we niet vergeten dat water ook onder een dijk ook een weg naar buiten moet vinden. Verder is een archeologisch bureau bezig met onderzoek in de omgeving van Vorchten. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar de flora en fauna om te voorkomen dat ecologische waarden worden vernietigd door het aanleggen van de dijken. En natuurlijk wordt er naar bodemvervuiling gekeken. Die onderzoeken zijn voor het grootste deel eind van de zomer van 2010 afgerond. Dan kunnen we zekerheid geven over hoe de geul er precies komt uit te zien.
De resultaten van de sessies - aanbevelingen en het schetsontwerp - worden aangeboden aan de klankbordgroep en stuurgroep. Neemt de stuurgroep de aanbevelingen over, dan is het schetsontwerp leidend bij de verdere detailuitwerking van de voorkeursvariant. Uiteindelijk velt de staatssecretaris Verkeer en Waterstaat de definitieve beslissing over het gedetailleerde planontwerp. Dit gebeurt naar verwachting in 2011-2012. Voor de projectorganisatie staat al wel vast dat de aanbevelingen uit het schetsontwerp zoveel mogelijk moeten worden overgenomen in het definitieve plan, tenzij dit om zwaarwegende redenen echt niet mogelijk is.
Daartoe is het nodig de wegcapaciteit te weten. Volgens de plannen zijn er nu twee in plaats van drie ontsluitingswegen als de geul in gebruik is. De vraag is of dat voldoende is. Antwoorden op deze en andere vragen worden de komende maanden in een rapport gevat. Met de klankbordgroep is afgesproken dat ze tijdens het opstellen van het rapport al de gelegenheid krijgen te reageren op de antwoorden. Het rapport is vanaf september in te zien op te website.
De loop van de dijken en overige elementen zijn nog niet voldoende uitgewerkt om tot aankoop over te kunnen gaan. We vinden het een nare boodschap voor de mensen dat ze nog langer moeten wachten. We kunnen ons voorstellen dat mensen in de omgeving duidelijkheid willen. Pas als we meer zekerheid hebben over het tracé van de dijk, kunnen we de mensen met de losse percelen benaderen. We schatten nu in dat we daar kort na de zomer mee kunnen beginnen, maar 100% zeker is dit niet. Alles valt of staat met de vraag of er genoeg zekerheid is om over aankoop in gesprek te gaan.
Op zich is dit een effectieve waterstandverlagende maatregel, maar geen gelijkwaardig alternatief voor de hoogwatergeul bij Veessen-Wapenveld. Uitgraven van de IJssel is alleen een optie in de benedenstroomse delen van de rivier, grofweg tussen Zwolle en Kampen, waar aanzanding plaatsvindt. In de bovenstroomse delen van de rivier daalt de bodem van het zomerbed voortdurend. Er wordt hier juist getracht dit proces te stoppen vanwege de negatieve gevolgen, zoals het ondergraven van waterstaatskundige werken. Onder meer deze afweging heeft geleid tot de keuze voor de hoogwatergeul.
Het snoeien in de uiterwaard zal niet leiden tot voldoende daling van de waterstand. Daarvoor blijft de geul nodig. Bovendien zijn er ook afspraken gemaakt over de mate waarin natuur tot ontwikkeling kan komen in deze uiterwaarden. Deze doelen moeten ook gerealiseerd worden.
Hoogwatergeulen zijn bedijkte gebieden die aftakken van een rivier om een deel van het water via een andere route af te voeren. Ze kunnen zowel gelegen zijn in landelijk als in stedelijk gebied. Voorheen werden hoogwatergeulen aangeduid met de begrippen 'groene rivieren' en 'by-passes'. Een hoogwatergeul biedt uitkomst wanneer er opstuwing en vertraging optreedt in de waterafvoer als gevolg van een vernauwing van de rivier. De hoogwatergeul takt van een bestaande rivierloop af en staat benedenstrooms weer in verbinding met deze of een andere rivier.
De PKB (Planologische Kern Beslissing Ruimte voor de Rivier) omvat een samenhangend pakket van 39 maatregelen om een hogere afvoer over de Rijn veilig te kunnen afvoeren. Naast de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld omvat dit pakket ook ingrepen langs de IJssel bij Kampen, Zwolle, Deventer en Zutphen. De hoogwatergeul is een hydraulisch zeer effectieve maatregel die over een groot traject, tot aan Deventer voor voldoende waterstandsdaling zorgt zodat op dat traject geen aanvullende maatregelen meer nodig zijn.
De PKB (Planologische Kern Beslissing Ruimte voor de Rivier) omvat een samenhangend pakket van maatregelen om een hogere afvoer over de Rijn veilig te kunnen afvoeren. Naast de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld omvat dit pakket ook ingrepen bij Zwolle. Dit betreft de dijkverlegging Westenholte, de Uiterwaardvergraving Scheller en Oldeneler buitenwaarden en de zomerbedverlaging beneden IJssel. Hiernaast zijn in de PKB nog een aantal zogenaamde 'lopende (rijks) projecten' opgenomen. Dit zijn projecten die niet behoren tot het maatregelen pakket van de PKB maar wel bijdragen aan de benodigde rivierverruiming in 2015. Een daarvan is het project 'Obstakelverwijdering landhoofd spoorbrug Zwolle', een roject dat wordt gerealiseerd in het kader van de Hanzelijn. Deze vier projecten tezamen zorgen ervoor dat het water ook veilig de stad Zwolle kan passeren. Deze projecten maken geen onderdeel uit van de planstudie Veessen-Wapenveld.
De PKB omvat een samenhangend pakket van maatregelen om een hogere afvoer over de Rijn veilig te kunnen afvoeren. Naast de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld omvat dit pakket ook ingrepen langs de IJssel bij Kampen, Zwolle, Deventer en Zutphen. Hiernaast zijn in de PKB nog een aantal zogenaamde 'lopende (rijks)projecten' opgenomen. Dit zijn projecten die niet behoren tot het maatregelen pakket van de PKB maar wel bijdragen aan de benodigde rivierverruiming in 2015. Een daarvan is het project "Uiterwaardvergraving Welsumerwaarden en Fortmonderwaarden natuur". Dit project staat uit wel bekend als Duursche waarden-2. Het project maakt dus geen onderdeel uit van de planstudie voor de hoogwatergeul. Maar vanwege de ligging dichtbij de inlaat bij Veessen zal wel afstemming worden gezocht.
Het project Duursche waarden-1 is al in 1989 ingericht. Het project heeft geen effect op de waterstand. Het waterstandseffect van het bos wordt gecompenseerd door de geulen in het gebied. Rijkswaterstaat houdt er toezicht op dat de hoeveelheid bos niet toeneemt en opstuwing ontstaat. Dit geldt overigens voor alle uiterwaarden. In het kader van het project 'Stroomlijn' worden locaal aanwezige beheerachterstanden op orde gebracht.
De dijken krijgen overwegend een kruin van 5 meter breed, een buitentalud met een helling van 1 op 3 en een binnentalud met een helling van 1op 2½. Waar nodig zal de dijk voorzien worden van een steunberm. De dijken worden 'groene dijken', dus dat betekent dat er gras op zal groeien (dat een belangrijk deel van de erosiebestendigheid verzorgt). Bovenop de dijk en aan weerszijden komt een onderhoudspad voor het waterschap. Op enkele plaatsen wordt het onderhoudspad gecombineerd met een fietspad. Op twee plaatsen komt er een weg op de dijk. Er komen geen huizen of bomen op of langs de dijk.
De grond voor de dijken wordt tijdens de uitvoering geleverd door de aannemer die het werk gaat maken. Deze dient de grond aan te voeren via de IJssel.
De grond die toegepast wordt in de dijken voldoet in ieder geval aan de geldende normen/wetten/regels. Voor zover mogelijk zal grond die vrijkomt in het gebied toegepast worden in de kern van de dijken en wordt schone (gebiedseigen) grond toegepast in de afdekking van de dijken.
8. Waarom graven jullie de IJssel niet gewoon uit, zodat deze meer water kan verwerken?
In het kader van de PKB is een afweging gemaakt tussen verschillende oplossingen om een hogere afvoer over de IJssel mogelijk te maken. Voor het traject grofweg tussen Deventer en Zwolle is ook gekeken naar het afgraven van de IJsseluiterwaarden. De bestaande landschappelijke, natuur- en cultuurhistorische waarden van het buitendijkse gebied worden hierdoor echter zeer zwaar aangetast.
Zomerbedverdieping is niet overwogen als (deel-)alternatief voor de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld. Zomerbedverdieping is alleen een optie in de benedenstroomse delen van de rivier; daar waar aanzanding plaatsvindt. Hier wordt sowieso gebaggerd om de vaarweg op diepte te houden. In de bovenstroomse delen van de rivier daalt de bodem van het zomerbed voortdurend, tengevolge van ingrepen in het verleden. Vanwege de negatieve gevolgen van deze bodemdaling (bijvoorbeeld ondergraven van waterstaatskundige werken) wordt hier juist getracht dit proces te stoppen" (bron: PKB deel 1 pagina 59). Bovendien is gebleken dat wanneer de afvoeren over de IJssel nog meer stijgen, een binnendijkse geul al snel alsnog noodzakelijk is. Alles afwegende is door de Tweede en Eerste Kamer met algemene stemmen gekozen om op korte termijn een hoogwatergeul te realiseren.
Het is inderdaad correct dat Rijkswaterstaat de afgelopen jaren weinig baggeronderhoud heeft kunnen uitvoeren langs de IJssel. Dit heeft vooral een financiële oorzaak. Inmiddels is het district Twentekanalen-IJsseldelta van Rijkswaterstaat bezig met de voorbereiding van twee baggerprojecten in de regio. Het eerste project richt zich op de ondiepten in de IJssel. Het tweede richt zich op ondiepten in de hierop aansluitende kanalen en overige wateren. In beide gevallen gaat het om het wegnemen van ondiepten die belemmerend zijn voor de scheepvaart (nautisch baggeren).
De ligging op hoofdlijnen van de dijken is met de vaststelling van het inrichtingsplan door de stuurgroep op 23 september 2010 nagenoeg definitief gemaakt. Kleine afwijkingen zijn nog voorstelbaar wanneer uit bodemonderzoek blijkt dat dit nodig is.
Een inlaat is een waterstaatkundig bouwwerk, dat in een waterkering is gelegen en dat bedoeld is om (vers) water de polder in te laten.
De onderzijde van de klepconstructie van de inlaat ligt bij de klepjes over de volle breedte op ca. 4,75 m+ NAP. De klepjes gaan naar beneden op het moment dat de waterstand 5,65 m+ NAP heeft bereikt.
De bovenzijde van de inlaat komt op 5,65 m+ NAP. Dit komt overeen met een overschrijdingsfrequentie van één keer per mensenleven.
In het kader van de planstudie zullen verschillende in- en uitlaatconstructies worden afgewogen. Hierbij kan ook worden gedacht aan een inlaatdrempel die op relatief eenvoudige wijze kan worden verhoogd of verlaagd wanneer dat door toekomstige ontwikkelingen in het buitendijkse gebied noodzakelijk blijkt.
Er zal een geohydrologisch onderzoek worden gedaan. Onderdeel hiervan is het in beeld brengen van de huidige situatie en het effect van de waterstand in de geul naar de dorpen.
Kwel heeft betrekking op de hoeveelheid water. Dit heeft niet meteen gevolgen voor de hoogte van het grondwater. Voorkomen moet worden dat het grondwaterpeil als gevolg van meer kwel gaat stijgen.
De IJssel gaat meer water afvoeren dan nu het geval is. Dit is het gevolg van de hogere afvoer op de Rijn (18.000 m3/s i.p.v. 16.000 m3/s). De verdeling tussen de riviertakken blijft echter ongewijzigd.
Ja, de waterafvoer richting het IJsselmeer/Afsluitdijk is gewaarborgd.
In de nieuwe situatie komen er 3 afzonderlijke gebieden met een (mogelijkheid voor een) eigen waterhuishouding, te weten: de hoogwatergeul, het oeverwalgebied en het bestaande gebied ten westen van de Grote Wetering en de strook tussen de Grote Wetering en de westdijk.
T.b.v. de wateraanvoer voor het geulgebied en het oeverwalgebied komen er inlaatwerken in de west- en oostdijk. Deze worden gesloten voordat de geul in werking treedt. Voor dat geval wordt een gemaal aangelegd bij de oostdijk. Dit gemaal zal ervoor zorgen dat het oeverwalgebied het overtollige water kan lozen naar de hoogwatergeul.
Dit is een terecht aandachtspunt. In de planstudie worden de grondwatereffecten van de hoogwatergeul in beeld gebracht en worden zonodig voorstellen gedaan voor maatregelen om het effect tegen te gaan.
De chemische samenstelling van het IJsselwater, vergelijkbaar met Rijnwater, is bekend via metingen bij Lobith en Kampen. De kwaliteit is inmiddels redelijk goed te noemen. Dit geldt ook voor het slib dat nu wordt afgezet. Nog niet alle parameters voldoen aan de normen, de overschrijdingen zijn beperkt. Het zorgt niet direct voor beperkingen ten aanzien van recreatie zoals varen en vissen.
Specifiek voor zwemmen geldt, zoals in alle oppervlaktewater, dat speciale 'zwemwaterlocaties' zijn aangewezen. Op die locaties wordt de kwaliteit bewaakt met het oog op specifieke risico's ten aanzien van zwemmen (met name bacteriologisch). Op andere locaties wordt zwemmen afgeraden - kwaliteit en veiligheid zijn daar niet voldoende gegarandeerd.
Uiteraard zal bij de uitwerking van eventuele recreatiemogelijkheden in de geul dergelijke informatie worden gebruikt en waar nodig verder uitgewerkt.
Er zijn afspraken gemaakt in een Rijks Project Besluit over het ‘neerlaten' van de kleppen boven de vaste inlaat. Dit gebeurt op het moment dat het water over de kleppen begint te stromen (+5,65 NAP).
Op een later moment wordt bepaald welke instantie het besluit neemt tot openstelling. Dit is op dit moment dus nog niet bekend. Deze instantie kan niet eigenstandig besluiten af te wijken van het nu al genomen besluit. Een verandering rond het neerlaten van de kleppen moet door de minister worden goed gekeurd.
De geul treedt vanaf een waterstand van 5,65 m+ NAP bij de inlaat in werking. De effecten (turbulentie, stroomsnelheden) zijn te beïnvloeden door de verschillende constructies, zoals de ‘woelbak'.
Het vollopen van de hoogwatergeul duurt ongeveer een half etmaal (zo'n 12-14 uur). We schatten in dat geul ongeveer anderhalf tot drie weken zou meestromen en dat er in totaal zo'n zes weken water in de geul zou staan. Dit is gebaseerd op een standaard hoogwatergolf. Dit is natuurlijk afhankelijk van het werkelijke verloop van het hoog water. Wanneer het hoge water op de IJssel langer aanhoudt, zal de geul ook langer blijven meestromen.
De ontsluiting tussen de IJsseldijk en de oostelijke dijk van de hoogwatergeul vindt in hoofdlijn op de zelfde wijze plaats als nu het geval is. In het oeverwalgebied zijn de bestaande wegen gewoon bruikbaar. Ontsluiting naar Heerde/Wapenveld vindt plaats via de bruggen aan de noord- en zuidzijde van de geul.
In zowel het noorden als het zuiden van het plangebied worden middels bruggen hoogwatervrije ontsluitingen gerealiseerd. De bereikbaarheid door hulpdiensten (brandweer, ambulance, politie) is daarmee gegarandeerd. Uit berekeningen blijkt dat de bereikbaarheid tussen de nul en vier minuten kan toenemen. Een overweging is nog om voor die gevallen waarin de geul mee stroomt (eens in een mensenleven) een tijdelijke uitrukpost voor hulpdiensten te creëren. In dat geval nemen de aanrijtijden voor het gehele gebied af.
Noodsituaties qua te verwachten waterstanden worden meerdere etmalen vooraf voorzien - de waterhoogten in Duitsland zijn daar een belangrijke indicatie voor. Bewoners worden vanaf dat moment geïnformeerd over gevaren en mogelijkheden van preventieve evacuatie. De capaciteit van de ontsluitingswegen is voldoende, ook in noodsituaties.
Overigens blijven de huidige oost-westverbindingen bestaan en kunnen in een 'droge' geul blijvend gebruikt worden.
De dijken van de hoogwatergeul worden net zo sterk als de huidige IJsseldijken. Dat betekent dat zij bestand zullen zijn tegen een hoogwaterstand die gemiddeld slechts eens in de 1.250 jaar voorkomt. 100% veiligheid is echter een illusie.
Voor het gebied tussen hoogwatergeul en IJssel wordt de waterhuishouding aangepast. Zo nodig wordt een extra gemaal gebouwd om wateroverlast te voorkomen. Voor het leegmalen van de geul is waarschijnlijk ook extra pompcapaciteit nodig.
De dijken van de hoogwatergeul moeten net zo sterk zijn als de huidige IJsseldijken. Dat betekent dat zij bestand moeten zijn tegen een hoogwaterstand die gemiddeld slechts eens in de 1.250 jaar voorkomt. 100% veiligheid is echter niet te garanderen. Daarom is de overheid ook voorbereid (niet alleen hier, overal langs de kust, grote wateren en rivieren) op een onverhoopte calamiteit. Voor alle door dijken beschermde gebieden is in het hoogwaterplan en het calamiteitenplan voorzien in een eventuele (preventieve) evacuatie ven het gebied.
Wij zien dit ook als een belangrijk punt van aandacht en zorgen er voor dat tijdens de uitvoering van de werken de verkeersafwikkeling op een zo verantwoorde en veilig mogelijk manier plaatsvindt. Eind 2010 wordt gestart met de plannen voor het zo veilig mogelijk inpassen van het bouwverkeer. Een belangrijk onderdeel van de plannen betreft het aanleggen van bouwwegen, zodat bouwverkeer en regulier verkeer daar waar mogelijk gescheiden blijven.
Het gedeelte van de Kerkdijk waar de inlaat komt, krijgt een vrijliggend fietspad. Als de geul in gebruik is, ligt het fietspad onder water en kunnen fietsers op de inlaat fietsen. Op dit moment onderzoekt de gemeente Heerde of het wenselijk en haalbaar is om ook langs het overige deel van de huidige Kerkdijk een vrijliggend fietspad te realiseren.
Het tracé van de geul en de dijken van de geul is aangeven op dit kaartje (link). Daarop kunt u zien wat de ligging van de geul en de waterkering voor uw situatie inhoudt.
In principe blijft de huidige wegenstructuur binnen het geulgebied gewoon gehandhaafd, met dien verstande dat het aantal oost-west fietsverbindingen toeneemt. Op enkele plaatsen worden de wegen iets verlegd als gevolg van de aanleg van de geul. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn op plaatsen waar de dijk moet worden gepasseerd.
De ontsluiting via de Noord en Zuidkant is gegarandeerd bij hoogwater. De oost-west ontsluiting via het midden van het gebied (Plakkenweg) verdwijnt bij hoogwater. In situatie van laagwater blijft de wegenstructuur gehandhaafd. Onderhoud zal alleen plaats vinden in tijden van laag water. Op dat moment zijn er voldoende alternatieve ontsluitingen beschikbaar.
Voor de hoogwatergeul, met alle daarbij direct behorende voorzieningen, vindt financiering plaats in het kader van het project Ruimte voor de Rivier.
Voor de gebiedsontwikkeling in brede zin, dus projecten gebiedsontwikkeling die echt buiten de directe invloedsfeer van de hoogwatergeul liggen, is de situatie anders. Daarvoor is in de PKB geen budget beschikbaar gesteld. De stuurgroep Veessen-Wapenveld zal dus moeten aangeven welke middelen daarvoor beschikbaar gesteld worden en waar die vandaan komen. De provincie heeft eind 2009 5 miljoen euro gereserveerd voor een aantal projecten in Veessen-Wapenveld. Dit geld kan aangewend worden indien de projecten 'haalbaar, betaalbaar en realistisch' zijn. Op basis van het op te stellen advies gebiedsontwikkeling zal duidelijk moeten worden hoeveel geld van de provincie en andere partijen beschikbaar komen voor aanvullende financiering.
Het inrichtingsplan gaat uit van een groene geul die hoofdzakelijk in gebruik voor landbouw blijft. Er wordt dus geen 'blauwe geul' gerealiseerd.
De geul behoudt als hoofdfunctie de landbouw. In de geul is ruimte nodig voor de weidevogels. Deels moet natuur uit de geul verdwijnen (om daarmee de benodigde waterstandsdaling te kunnen realiseren). Er wordt in de landschapszone ten westen van de westdijk natuur gerealiseerd.
De hoogwatergeul blijft hoofdzakelijk in gebruik bij de agrarische sector. Aan het beheer van de hoogwatergeul zullen eisen gesteld worden die een goede doorstroming blijvend moeten garanderen. Alle beheerders zullen aan deze eisen moeten voldoen. Eén en ander zal nader geregeld worden, bijvoorbeeld via het Rijks Inpassings Plan.
Medio 2010 heeft de stuurgroep Veessen-Wapenveld besloten dat de dijken in eigendom, beheer en onderhoud bij het waterschap komen.
Begrazing door rundvee is onder andere vanwege de veiligheid en stabiliteit ongewenst. Hogere en bredere dijken die eventueel wel begrazing mogelijk maken zijn kostbaar, vragen veel grond van de huidige eigenaren en geven vanwege de noodzakelijke extra hoogte overlast aan derden. De vraag naar dergelijke dijken bleek uiteindelijk ook zeer beperkt. Ook vanuit ruimtelijke kwaliteit heeft een 'rustig' ontwerp (niet steeds veranderend dijkprofiel) de voorkeur.
Dit is een belangrijke vraag die nog beantwoord moet worden. De echte antwoorden daarop kunnen we pas veel later geven. We werken hierbij ook van grof naar fijn, waarbij we iedere keer weer (deel)antwoorden zullen geven. Een van die stukken die hierbij ondersteunend is, is het Ruimtelijk Kwaliteitskader (RKK). Hierin leggen de bewoners samen met experts vast wat de huidige kwaliteiten (stap 1) zijn, welke het belangrijkste zijn en daarmee sturend (stap 2) en uiteindelijk in de derde stap welke ontwerpprincipes het beste kunnen worden toegepast om de huidige kwaliteiten maximaal te behouden en welke nieuwe kwaliteiten kunnen worden toegevoegd. In juni is dit RKK klaar en hebben we dus criteria voor het samenstellen en scoren (beoordelen van de effecten) van de varianten.
Het uitgangspunt is een groene geul met een agrarische invulling. Of er natuur kan komen hangt van een aantal zaken af. Ten eerste zijn er wellicht agrariërs die hun bedrijf verbreden met vormen van natuurbeheer. Daarnaast kunnen er ook vanuit de verschillende (andere) partijen (zowel overheden als ondernemers) initiatieven komen die aanleiding geven tot het aanleggen van natuur. Of vanuit het watersysteem er aanleidingen te voorschijn kunnen komen om op enkele plekken natuur in de te verkennen varianten op te nemen
Het uitgangspunt is een groene geul met een agrarische invulling. In de plannen voor de gebiedsontwikkeling worden enkele recreatieve elementen opgenomen. Voorbeelden hiervan zijn een kanoroute in het Apeldoorns Kanaal en de Groote Wetering, een recreatief fietspad met rustpunten op en naast de dijk en een informatiepunt bij het gemaal. Mogelijk zijn er daarnaast agrariërs die hun bedrijf verbreden met vormen van recreatie. Het vertrekpunt is dus helder, maar initiatieven kunnen een aanleiding geven om te verkennen of aanvullende recreatie die passend is binnen en versterkend aan de identiteit van het gebied een optie is.
Conform de wet op de ruimtelijke ordening worden de plannen die direct aan de hoogwatergeul gerelateerd zijn, in het Rijks Inpassings Plan opgenomen. Dit Rijks Inpassings Plan wordt opgesteld door de ministeries van VROM en V&W. De overige functies in het plangebied worden opgenomen in het bestemmingsplan buitengebied dat de gemeente Heerde opstelt.
De mate van toegankelijkheid is afhankelijk van het type natuur dat er is of mogelijk gaat komen. De huidige uiterwaarden zijn geen onderdeel van het project, behalve mogelijk bij de in- en uitstroom. Wij zijn dus ook niet verantwoordelijk voor wat daarmee gebeurt en we hebben er ook geen invloed op. Voor de door u genoemde nieuwe uitterwaarden is het ten eerste de vraag of er natuur in gaat komen of niet. Het uitgangspunt is een geul met agrarisch gebruik. Mocht er later toch gekozen worden voor (enkele stukken met) natuur dan geldt ook daarvoor dat de mate van toegankelijkheid afhankelijk is van het type natuur dat er gaat komen en de andere functies in het gebied. Op dit moment kunnen we daar geen uitsluitsel over geven.
Voor woningbouw zijn geen concrete plannen die bij de start van het project als 'opdracht' zijn meegegeven, zeker niet in termen van nieuwbouwgebieden. Wel is er vanuit het gebied de suggestie gekomen om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om te bouwen voor eigen jeugd, mede ter ondersteuning van de vitaliteit van de huidige kernen. In de dorpsvisies die worden opgesteld door de gemeente Heerde worden daar nadere uitspraken over gedaan. Buiten kijf staat dat aard en omvang van eventuele nieuwbouw moeten passen bij de aard van de dorpen.
In het kader van de planstudie voor de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld wordt een milieu effectrapportage opgesteld. Hierin worden de effecten van de aanleg van de geul weergegeven. De kosten hiervan komen voor rekening van het rijk. Negatieve effecten die tot schade leiden worden gecompenseerd door de veroorzaker. Voor nadere informatie over schade en schaderegeling wordt verwezen naar het schadeloket van het project Ruimte voor de Rivier.
In principe wordt alle schade die een rechtstreeks gevolg is van de aanleg van de geul vergoed. Voor nadere informatie over schade en schaderegeling wordt verwezen naar het schadeloket van het project Ruimte voor de Rivier.
Voor het gebruik van de geul in perioden met hoogwater is er een schaderegeling van kracht. Zie hiertoe de brochure over de schaderegeling.
Bij de uitvoering van werken ligt de verantwoordelijkheid voor schades en maatregelen ter voorkoming daarvan bij de uitvoerende instantie. Deze uitvoering is thans voorzien in de periode 2011/2012-2015. In het algemeen wordt voorafgaand aan de uitvoering van werken de uitgangssituatie voor de uitvoering van werken vastgelegd voor die situaties dat er risico's op schade aanwezig zijn. In het kader van de ruimtelijke ordening (Rijks Inpassings Plan) is schadevergoeding geregeld via de zogenaamde planschaderegeling.
Tot het maken van het uit te voeren plan behoort het zoveel mogelijk voorkomen van alle schade. Hiertoe behoren ook maatregelen om grondwaterstand afdoende te regelen. Onderdeel van de planuitwerking is het in beeld brengen van de huidige grondwaterpeilen en stromen. Bij de uitwerking van de maatregelen wordt extra aandacht besteed aan het voorkomen van wateroverlast en/of verdroging. Schade ten gevolge van de uitvoering van het plan wordt volledig vergoed op basis van deskundig onafhankelijk advies. Ook aantoonbare schade door het feitelijk gebruik van de hoogwatergeul zal in de toekomst volledig worden vergoed.
Direct betrokkenen worden actief benaderd als vanuit de planvorming duidelijk is dat hun eigendommen nodig zijn voor de uitvoering van de maatregel. Tot de zomer van 2010 werden alleen eigenaren die met hun opstallen in het gebied van de hoogwatergeul liggen, benaderd. Na de zomer van 2010 is dit geleidelijk uitgebreid tot alle gronden die noodzakelijk zijn voor de realisatie van de hoogwatergeul, inclusief bijbehorende voorzieningen. De eigenaren zijn of worden benaderd door een aankoper Zij maken eerst een afspraak voor een oriënterend gesprek. Daarna zal de taxatie worden uitgevoerd en zullen de onderhandelingen starten.
Aankopen ten behoeve van de geul vinden plaats tegen de geldende grondprijs op dat moment.
De gemiddelde grondprijs in het gebied is de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Van 2004 tot medio 2007 met bijna 40%! De grondprijs ligt thans op een niveau dat zeker vergelijkbaar is met soortgelijke gebieden in Nederland.
Er is in feite geen onderscheid tussen aankoop losse grond of aankoop van gebouwen. Op het moment dat duidelijk is dat het betreffende vastgoed benodigd is voor de maatregel zal de eigenaar actief worden benaderd. Hoeveel grond en bedrijven moeten worden aangekocht is op dit moment nog niet duidelijk. Daarom zijn tot dit moment alleen de eigenaren binnen het geulgebied benaderd.
