Veluwe

Gemaal Veluwe
Werverdijk 4
Wapenveld

Bemalingsgebied

Gemaal Veluwe pompt het teveel aan water weg uit het noordelijkste deel van het stroomgebied van de Grote en Terwoldse Wetering naar de IJssel. Het Apeldoorns Kanaal en de Grift stromen bij Hattem de IJssel in, zonder tussenkomst van een gemaal. Maar als er hoogwater op de IJssel is, kan het IJsselwater het Apeldoorns Kanaal instromen. Dat geeft een gevaarlijke situatie. Dan sluiten we de keersluis in Hattem. Het water uit het stroomgebied van het Apeldoorns Kanaal en de Grift stroomt dan ook naar gemaal Veluwe en wordt daar de polder uit gepompt.

Historie

Gemaal Veluwe werkt sinds 1999. Het is in de plaats gekomen van gemaal Pouwel Bakhuis, dat in 1920 is gebouwd. Gemaal Pouwel Bakhuis is als stoomgemaal met twee centrifugaalpompen gebouwd. Het heette toen gemaal De Groote Sluis, want er had op deze plek altijd een sluis in de dijk gezeten: de Groote Sluis. Na de Tweede Wereldoorlog kwam er een derde pomp bij, een horizontale schroefpomp. De pompen werkten vanaf toen ook op elektriciteit. Omdat Pouwel Bakhuis, een hereboer uit Marle en heemraad van Polderdistrict Veluwe, hiervoor geijverd had, is het gemaal toen naar hem vernoemd. Dit oude gemaal staat nu te pronken naast het nieuwe gemaal. Op verzoek zijn deze gemalen in groepsverband te bezichtigen. U kunt hier goed het heden met het verleden vergelijken.

Het oude gemaal Pouwel Bakhuis

Capaciteit

Gemaal Veluwe heeft vier centrifugaalpompen met elk een capaciteit van 412,5 m³per minuut. Een elektromotor drijft de pompen aan. De maximale capaciteit van de vier pompen samen is 1.650 m³ per minuut. Dat is 99.000 m³ water per uur. Als alle pompen draaien, kunnen ze in één uur een voetbalveld tot een hoogte van bijna tien meter met water vullen. Gemaal Veluwe heeft geen inlaatmogelijkheid. Wel heeft het gemaal een vispassage. Vissen kunnen via een schottensysteem vanuit de IJssel vrij de polder in en uit zwemmen.

Automatische bediening

Het gemaal werkt volledig automatisch. Dit betekent dat de pompen vanzelf aanslaan als het waterpeil te hoog staat en vanzelf uitgaan als het waterpeil weer goed is.