De beek bij landgoed Beekzicht kruising Rijksstraatweg.
Dit is de projectsite van de Voorsterbeek, de grootste beek in het gebied van de Beekbergse Poort en volgens sommigen ook de mooiste!
Waterschap Veluwe startte in 2010 met de voorbereidingen om de Voorsterbeek de komende jaren verder te verbeteren. Het gaat hierbij vooral om verbeteringen voor de natuur. Een recent voorbeeld hiervan is het vispasseerbaar maken van drie stuwen in de beek. De komende tijd gaat de aandacht uit naar het vispasseerbaar maken van gemaal Middelbeek en het aanleggen van natuurvriendelijke oeverzones. Dit is op hoofdlijnen terug te vinden in het Raamplan Herstel Voorsterbeek, een bestuurlijk kader waarbinnen we nu gebiedsgericht en op vrijwillige basis met eigenaren, pachters en andere belanghebbenden door samenwerking nadere invulling geven aan de opgaven. Het algemeen bestuur stelde op 30 september 2010 het Raamplan vast.
De visie van Landgoed Beekzicht sloot aan bij het raamplan van het waterschap. De Voorsterbeek liep vroeger op grond van Landgoed Beekzicht. Dit bij elkaar opgeteld maakte de kans voor realisatie van het project groot. Het traject Voorsterbeek tussen de Rijksstraatweg en gemaal Middelbeek is vervolgens uitgewerkt tot een projectplan, en een definitief ontwerp (pdf) .
De uitvoering is al gestart en wordt in 2012 afgerond. In onderstaande paragraaf wordt dit project nader toegelicht.
Gemaal Middelbeek wordt vispasseerbaar gemaakt met de bestaande middelen binnen het gemaal. De grootste barrière in het gemaal is de stuw van de Lage Leiding. Daar kunnen de vissen niet verder zwemmen vanwege het niveauverschil voor en achter de stuw. Achter deze stuw zit een schuif. Door deze schuif te sluiten stijgt het waterniveau achter de stuw tot hetzelfde niveau voor de stuw. Als deze situatie is bereikt, dan kunnen de vissen verder de Lage Leiding - en als meander De Adelaar (zie hieronder) is gerealiseerd ook de Voorsterbeek - op zwemmen. Zo'n vispassage wordt een vissluis genoemd (zie tekening).
Waterschap Veluwe voerde in 2011 de planvoorbereiding voor het project ‘herstel meander de Adelaar' uit. In overleg met de landgoedeigenaar en de pachters is een plan opgesteld. Dit plan is omgezet tot een bestek wat is aanbesteed. De uitvoering vindt plaats in 2012.
Medio 2011 doorliep het projectplan ‘hermeander de Adelaar' (pdf) de inspraakprocedure. Het projectplan is in september 2011 vastgesteld. Tegen het besluit het projectplan vast te stellen is beroep aangetekend. De beroepsprocedure is begin 2012 in de rechtbank te Zutphen behandeld. Het beroep is ongegrond verklaard. Het waterschap kan de werkzaamheden uitvoeren.
Maatregelen in het project
Er wordt een bypass gerealiseerd die er voor zorgt dat vissen vanuit de IJssel in de Voorsterbeek kunnen komen. De bypass wordt gegraven in de oorspronkelijke loop van de Voorsterbeek. In de Voorsterbeek zelf wordt een natuurvriendelijke oever aangelegd die dient als leef- en voortplantingsgebied voor vissen.
Er worden drie poelen aangelegd voor zeldzame fauna in het gebied. Hier leven onder andere de poelkikker en ringslang. De inlaat van de bypass loopt door een archeologisch hoogwaardevol gebied. Hier wordt de inlaat, uitgevoerd als klepstuw met vispassage, onder archeologische begeleiding gegraven. De watergang die door verschillende agrarische percelen loopt, wordt verplaatst richting de Voorsterbeek. De duiker bij de uitstroom wordt vervangen door een grotere duiker.
Beheers- en inrichtingsmaatregelen moeten leiden tot de doelstellingen voor de Kaderrichtlijn Water (pdf) (74 Kb) en de ecologische verbindingszone. Hierbij wordt rekening gehouden met belangen, waarden en projecten in de directe omgeving zoals water voor de landbouw, TOP-lijst gebied Zuidoost, Beekbergse Poort en dijkverlegging Voorsterklei. Dat geldt ook voor de aanleg van een ecologische verbindingszone in de Voorsterbeek. 
De vispassage van gemaal Middelbeek is hiervan onderdeel.
Voor de directe omgeving van de beek gaat het bijvoorbeeld om het bestrijden van de verdroging van het Appense Veld en de Empese en Tondense Heide (zogenaamde TOP-lijst gebieden). Ditzelfde speelt onder andere voor landgoed Beekzicht. Daarnaast werkt Waterschap Veluwe met Rijkswaterstaat aan de KRW-maatregelen in het buitendijkse traject van de beek en de dijkverlegging Voorsterklei.
In het verleden zijn al aanpassingen uitgevoerd aan deze mooie beek. Voor de nieuwe doelstellingen vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water zijn nu aanvullende maatregelen noodzakelijk. De aanleg van natuurvriendelijke oevers en het vispasseerbaar maken van gemaal Middelbeek zijn de belangrijkste redenen de Voorsterbeek te verbeteren.
De totale kosten bedragen € 1,25 miljoen. Provincie Gelderland is medefinancier van het project.
Voorsterbeek vanuit gemaal Middelbeek westwaarts.
De maatregelen moeten voor 31 december 2012 gerealiseerd zijn.
Voor vragen over het herstel van de Voorsterbeek kunt u projectleider Irma Wonink-Huijnen benaderen via Wonink.I@Veluwe.nl.
U kunt zelf iets doen als u een calamiteit in de beek aantreft. Wilt u ons dan bellen: (055) 527 22 72.
