WatDe in 1884 gebouwde Bonenburgersluis is één van de zes historische sluizen in het Apeldoorns Kanaal. Binnenkort begint Waterschap Veluwe met de inspectie van de sluis; in 2013 vindt de renovatie van de sluis plaats.
Bij de Bonenburgersluis is sprake van achterstallig onderhoud. In 1997 droeg Rijkswaterstaat het beheer en onderhoud van het Apeldoorns Kanaal en de sluizen over aan Waterschap Veluwe. Destijds is het achterstallig onderhoud aan de sluizen al geconstateerd. Door de studies in het kader van onder andere de bevaarbaarheid van het kanaal is renovatie uitgesteld. Vanwege de onderhoudstoestand van de sluis vindt renovatie nu plaats.
Om scheepvaart (industriële ontwikkeling) naar de Oost-Veluwe mogelijk te maken, besloot Koning Willem I in 1824 tot de aanleg van een kanaal dat Apeldoorn met de IJssel bij Hattem zou verbinden. In 1825 werd hiermee begonnen, op 13 april 1829 volgde feestelijk opening. Vanaf toen tot 1844 voeren jaarlijks gemiddeld 760 schepen door het kanaal. In de jaren 1858-1868 werd het tot dan toe doodlopende kanaal verlengd van Apeldoorn naar de IJssel bij Dieren om ook doorgaande scheepvaart mogelijk te maken. In het kanaal werd een zestal sluizen gebouwd om de hoogteverschillen te overbruggen. Deze sluizen waren oorspronkelijk van hout, eenvoudig van uitvoering en bescheiden van afmeting. Na de komst van de eerste stoomboten op het kanaal bleek al gauw dat de afmetingen van het kanaal voor de moderne scheepvaart te beperkt waren. Vandaar dat enige jaren na het gereedkomen van de verlenging gewerkt moest worden aan de verbreding van het kanaal. De houten sluizen in het kanaal zijn in dat kader vervangen door de (huidige) gemetselde sluizen.
Vanwege de schaalvergroting in de scheepvaart na de Tweede Wereldoorlog, werden de maatvoeringen van het Apeldoorns Kanaal te beperkt. Daarnaast delfde het kanaal het onderspit in de concurrentie met het spoor en vooral ook het steeds betere en uitgebreidere wegennet. De scheepvaart in het kanaal nam dan ook af. Opnieuw aanpassen van het kanaal werd niet haalbaar geacht mede door de toegenomen concurrentie van andere vervoersvormen. Dit maakte het kanaal meer en meer overbodig waarna besloten werd het kanaal te sluiten voor de beroepsscheepvaart. In 1962 werd het noordelijk gedeelte gesloten; het traject van Apeldoorn naar Dieren volgde tien jaar later. Op 4 september 1970 vond in de Hezenbergersluis in Hattem de laatste schutting plaats van het noordelijk gedeelte van het kanaal. In het zuidelijk deel werd het laatste schip in 1972 in Dieren door een sluis in water van hoger of lager peil gebracht.
De Bonenburgersluis bevindt zich in het Apeldoorns Kanaal ten zuidoosten van Heerde.
Inspectie van de sluis vond plaats in het voorjaar van 2011. Op basis daarvan is een renovatieplan opgesteld. In 2013 volgt de renovatie. Het Apeldoorns Kanaal is van regionaal belang. Waterschap Veluwe werkt daarom bij de renovatie samen met gemeente Heerde, provincie Gelderland en het Gelders Genootschap.
R. Bruggeman, telefoon (055 ) 527 22 46, e-mail waterschap@veluwe.nl.
